%%stretchlast 1

 

 

Akkoorden afgeleid van modi (toonreeksen)

De laatste methode die ik bespreek is het ontstaan van akkoorden afgeleid van modi, d.w.z. andere toonvoorraden dan de traditionele grote, kleine en kerkmodi. Te denken valt aan pentatonische, hele-toons-, octatonische, zigeuner-, blues toonvoorraden of speciale toonvoorraden van de componist (merk op dat we hier zuiver chromatische toonvoorraden uitsluiten). Een paar voorbeelden:

 

1. Pentatoniek

 

X:1
M:none
L:1/16
K:C clef=treble
"^toonvoorraad 1""1"C16 "2"D16 "3"E16 "4"G16 "5"A16 c16 || "^toonvoorraad 2""1"C16 "2"D16 "3"F16 "4"G16 "5"A16 c16 ||

 

Voorbeeld 1

Deze reeks kan onder meer de volgende klanken opleveren.

 

X:1
%T:title
%C:composer
M:none
L:1/16
V:1 clef=treble
V:2 clef=bass
%%staves {1 2}
K:C
V:1
"Uit toonvoorraad 1"[CDGA]16 | "Uit toonvoorraad 1"[EAd]16 |"Uit toonvoorraad 2"[CA]16 | "Uit toonvoorraad 2"[CFA]16 | 
V:2
x16 | [G,C]16 | [D,F,,]16 |[D,G,]16 |

 

Voorbeeld 2

 

2. Hele toonsreeks

 

X:1
M:none
L:1/16
K:C clef=treble
"1"C16 "2"D16 "3"E16 "4"^F16 "5"^G16 "6"^A16 c16 ||
"1"C16 "2"D16 "3"E16 "4"_G16 "5"_A16 "6"_B16 c16 ||

 

Voorbeeld 3

 

X:1
%T:title
%C:composer
M:none
L:1/16
V:1 clef=treble
V:2 clef=bass
%%staves {1 2}
K:C
V:1
[^Fc]16 || [c_a]16 || [^CE^G]16 ||
V:2
[^G,,E,D]16 || [_B,,D^F,]16 || [^F,^A,^D]16 ||

 

Voorbeeld 4

 

3. Octatonische reeks

 

X:1
M:none
L:1/16
K:C clef=treble
"1"C16 "2"^C16 _D16 "3"^D16 _E16 "4"=E16 "5"^F16 _G16 "6"=G16 "7"A16 "8"^A16 _B16 c16 ||

 

Voorbeeld 5

 

X:1
%T:title
%C:composer
M:none
L:1/16
V:1 clef=treble
V:2 clef=bass
%%staves {1 2}
K:C
V:1
[^D^F^A]16 [_E_G_B]16|| [^C^F^A]16 ||
V:2
[CEG]16 [C=EG]16 || [G,E,=C]16 ||

 

Voorbeeld 6

4. Custom mode (eigen reeks)

Je maakt je eigen modus door een aantal noten uit de chromatische reeks te selecteren.

 

X:1
M:none
L:1/16
K:C clef=treble
"1"C16 "2"^C16 "3"D16 "4"^D16 "5"E16 "6"F16 "7"^F16 "8"G16 "9"^G16 "10"A16 "11"^A16 "12"B16 c16 ||

 

Voorbeeld 7

Een selectie kan zijn: 1 3 5 7 8 10 12 2

 

X:1
M:none
L:1/16
K:C clef=treble
"1"C16 "3"D16 "5"E16 "7"^F16 "8"G16 "10"A16 "12"B16 "2"^c16 ||

 

Voorbeeld 8

Een klein modificatie kan zijn: 1 3 5 7 8 9 12 2

 

X:1
M:none
L:1/16
K:C clef=treble
"1"C16 "3"D16 "5"E16 "7"^F16 "8"G16 "9"^G16 "12"B16 "2"^c16 ||

 

Voorbeeld 9

Als je de noten E and G verwijderd, dan kan dat een positief klank effect hebben.

 

X:1
M:none
L:1/16
K:C clef=treble
"1"C16 "3"D16 "7"^F16 "9"^G16 "12"B16 "2"^c16 ||

 

Voorbeeld 10

 

Sectie 5: modus en harmonie

Welke akkoorden je uit een toonreeks kunt afleiden is een wiskundige opgave: hoeveel unieke combinaties van drie tonen kun je uit de reeks van Voorbeeld 10 maken? Maar het gaat echter niet over wiskunde, maar over muziek. Ik denk dat je moet onderzoeken wat er bijzonder is aan een toonvoorraad en dat moet gebruiken voor je akkoordconstructie. Laten we eens kijken naar de toonvoorraad van Voorbeeld 10:.:

 

X:1
M:none
L:1/16
K:C clef=treble
C16 D16 ^F16 ^G16 B16 ^c16 ||

 

Voorbeeld 11

Wat obsrvaties en ideen:

 

  • het secunde interval is priminent aanwezig
  • de overmatige kwart en majeur septiem kunnen bijzondere harmonische kleur geven
  • de terst en sext kunnen klanekn milder maken
  • traditionele klanken als C-D-Fis and D-Fis-B kun je beter vermijden (maar daarover kun je van mening verschillen)

In mijn muzikale wereld zijn de volgende akkoorden zeer bruikbaar:

 

X:1
M:none
L:1/16
V:1 clef=treble
V:2 clef=bass
%%staves {1 2}
K:C
V:1
[C^FB]16 |[C^FB]16 | [D^G^C]16 | [^F^G^c]16 |  [^F^G^c]16 | [^FB^c]16 | [^FB^c]16 | [^GB^c]16 |[^GB^c]16 ||
V:2
x16 | _A,16 | x16 | x16 | =C16 | x16 | D16 | x16 | ^F16||

 

Voorbeeld 12

'Open spacing' geeft weer andere geluiden:

 

X:1
M:none
L:1/16
V:1 clef=treble
V:2 clef=bass
%%staves {1 2}
K:C
V:1
[C^fB]16 | [^F^g^c]16 | [^FB^C]16 | [^gB^C]16 |[^F^c]16 [^F^c]16 [D^F^c]16 || 
V:2
 _A,,16 | =C16 | D,16 | =C,16 | [^G,,B,]16 [D,,^G,B,]16 [=C,,^G,B,]16 ||

 

Voorbeeld 13

Hoe dee samenklanen met elkaar te verbinden? Twee strategieen:

 

  • common tone met een stabiele akkoordverbinding
  • geen common tone, wat een aktieve verbinding tussen akkoorden geeft en contrasterende akkoorden

Stel dat ik een ostinato begeleiding wil schrijven, gebaseerd op drie akkoorden A B C. Een interessante optie is om voor akkoord C een akkoord te kiezen dat geen gemeenschappelijke toon heeft met akkoord A: een interne continuïteit is gewaarborgd! Tussen A en B en B en C zouden gemeenschappelijke tonen kunnen zijn de verbindingsstrategie zijn.

 

X:1
M:7/8
L:1/16
V:1 clef=treble
V:2 clef=treble
V:3 clef=bass
Q:"Slowly"
%%staves 1 {2 3}
K:C
V:1
z6 z4 z4 |B6 B8/4 b8/4- b4 | ^g6- g8/4 g8/4 d4 |z6 z4 z4 |
w: kind-ness, hu--ma--ni-ty
V:2 
z8/4[^C^F]8/4[^c^F]8/4 z8/4[^c^G]8/4 z8/4[D^G]8/4 | z8/4[^C^F]8/4[^c^F]8/4 z8/4[^c^G]8/4 z8/4[D^G]8/4 | z8/4[^C^F]8/4[^c^F]8/4 z8/4[^c^G]8/4 z8/4[D^G]8/4 | z8/4[^C^F]8/4[^c^F]8/4 z8/4[^c^G]8/4 z8/4[D^G]8/4 | 
V:3
B,,6  D,4  =C,,4 |B,,6  D,4  =C,,4 | B,,6  D,4  =C,,4 |B,,6  D,4  =C,,4 |

 

Voorbeeld 14