1.3 Construeren van septiemakkoorden.
Als we weten dat een gegeven toon grondtoon is, dan kunnen we vrij gemakkelijk septiemakkoorden en omkeringen berekenen.
Voorbeeld 1: Vraag: wat is het kwintsextakkoord van het groot septiemakkoord op grondtoon c? Antwoord: groot septiemakkoord drieklank = C-E-G-B en kwintsextakkoord (met de terts in de bas) = E-G-B-c'
X: 1
T: Kwintsextakkoord van groot septiemakkoord op grondtoon c
M: none
L: 1/1
K: C
"Grondligging"[CEGB] | CEGB || "1e omkering" [EGBc] | E G B c
Voorbeeld 2: Vraag: wat is het tertskwartakkoord van het klein septiemakkoord op grondtoon c? Antwoord: klein septiemakkoord = C-Es-G-Bes en tertskwartakkoord (met de kwint in de bas) = G-Bes-c’-es'
X: 1
T: Tertskwartakkoord van klein septiemakkoord op grondtoon c
M: none
L: 1/1
K: C
"Grondligging"[C_EG_B] | C_EG_B || "2e omkering" [G_Bc_e] | G _B c _e
Voorbeeld 3: Vraag: wat is het secundeakkoord van het dominant septiemakkoord op grondtoon c? Antwoord: dominant septiemakkoord = C-E-G-Bes en secundeakkoord (met de septiem in de bas) = Bes-c’-e'-g'
X: 1
T: Secundeakkoord van dominant septiemakkoord op grondtoon c
M: none
L: 1/1
K: C
"Grondligging"[CEG_B] | CEG_B || "3e omkering" [_Bceg] | _B c e g
Lastiger is het wanneer we omkeringen moeten berekenen op een gegeven bastoon. De oplossingsmethode hierbij is: eerst de grondtoon bepalen, dan het septiemakkoord aanvullen, en tenslotte de gevraagde omkering opstellen. Twee voorbeelden:
Voorbeeld 1: Vraag: wat het kwintsextakkoord van een groot septiemakkoord, met als bastoon fis of anders gezegd: een kwintsextakkoord op toon fis? Antwoord: een kwintsextakkoord heeft als bastoon de terts van het septiemakkoord. Toon fis is dus de (grote) terts van het bewuste groot septiemakkoord. De grondtoon van het septiemakkoord dan D. Het groot septiemakkoord van d (met de terts in de bas) is D-Fis-A-cis'. Het kwintsextakkoord hiervan is fis-a-cis'-d'.
X: 1
T: Kwintsextakkoord van groot septiemakkoord met bastoon fis
M: none
L: 1/1
K: C
"Grondligging"[D^FA^c] | D^FA^c || "1e omkering" [^FA^cd] | ^FA^cd
Voorbeeld 2: Vraag: wat het tertskwartakkoord van het klein septiemakkoord op toon es? Antwoord: een tertskwartakkoord heeft als bastoon de quint van het septiemakkoord. Toon es is dus de (reine) quint van het bewuste klein septiemakkoord. De grondtoon is dan as. Het klein septiemakkoord van as is dus as-ces’-es’-ges'. Het tertskwartakkoord hiervan is es’-ges'-as’-ces’’.
X: 1
T: Tertskwartakkoord van klein septiemakkoord met bastoon Es
M: none
L: 1/1
K: C
"Grondligging"[_A_c_e_g] | _A_c_e_g || "2e omkering" [_e_g_a_c'] | _e _g _a _c'
Zie verder Werkblad Septiemakkoorden onder: klik hier
|