%%stretchlast 1
Klankveld (Soundfield)
Een klankveld kan worden gezien als een horizontalisatie van een 'pedal chord'. Een basisvoorbeeld geeft Debussy in zijn Prelude 'Feux d'artifice': een snelle, beweeglijke herhaling van dezelfde tonen ala een arpeggio, resulterend in een statisch geluid.
Kortom, een klankveld ontstaat door repetitieve ritmische en melodische patronen.
Lutoslawski Symfonie nr. 2 (1967) heeft een klankveld dat drie tonen bevat (Eb, F en Bb): alle 10 delen spelen ermee. Geleidelijk groeit het klankveld uit tot alle twaalf tonen in een octaaf (laag Bb tot A).
Interessant is Gjeilo's 'Dark night of the soul': een combinatie van pedal chords (koor) en arpeggio, klankveldachtige techniek (piano). Weliswaar minder complex en niet strikt een soundfield, maar met plaatselijk hetzelfde effect. De opening:
X:1
%T:title
%C:composer
M:7/8
L:1/16
V:1 clef=treble
V:2 clef=treble
V:3 clef=octave=1 treble-8
V:4 clef=bass
V:5 clef=treble
V:6 clef=bass
Q:3/8=190
%%staves [1 2 3 4] {5 6}
K:C
V:1
!p!E8-E6-|E8-E6-|E8-E6-|E8-E6 |E8-E6- |E8-E6- |E8-E6- |E8-E6 |
w:Dark_______ night_______
V:2
B,8-B,6- |B,8-B,6- |B,8-B,6- |B,8-B,6 | C8- C6- |C8- C6- |C8- C6- |C8- C6 |
w:Dark_______ night_______
V:3
G8-G6-|G8-G6-|G8-G6-|G8-G6 |G8-G6- |G8-G6- |G8-G6- |G8-G6 |
w:Dark_______ night_______
V:4
E,8-E,6-|E,8-E,6-|E,8-E,6-|E,8-E,6 |E,8-E,6- |E,8-E,6- |E,8-E,6- |E,8-E,6 |
w:Dark_______ night_______
V:5
!ff!!>!E8/4G8/4 !>!E8/4G8/4 !>!E8/4G8/4E8/4 |!>!E8/4G8/4 !>!E8/4G8/4 !>!E8/4F8/4E8/4 |!>!E8/4G8/4 !>!E8/4G8/4 !>!E8/4G8/4E8/4 |!>!E8/4G8/4 !>!E8/4G8/4 !>!E8/4F8/4E8/4 |\
E8/4G8/4 E8/4G8/4 E8/4G8/4E8/4 |E8/4G8/4 E8/4G8/4 F8/4G8/4F8/4 |E8/4G8/4 E8/4G8/4 E8/4G8/4E8/4 |E8/4G8/4 E8/4G8/4 F8/4G8/4F8/4 |
V:6
!>![E,G,]8/4B,8/4 !>![E,G,]8/4B,8/4 !>![E,G,]8/4B,8/4[E,G,]8/4 |!>![E,G,]8/4B,8/4 !>![E,G,]8/4B,8/4 !>![E,G,]8/4B,8/4[E,G,]8/4 |\
!>![E,G,]8/4B,8/4 !>![E,G,]8/4B,8/4 !>![E,G,]8/4B,8/4[E,G,]8/4 |!>![E,G,]8/4B,8/4 !>![E,G,]8/4B,8/4 !>![E,G,]8/4B,8/4[E,G,]8/4 |\
[E,G,]8/4C8/4 [E,G,]8/4C8/4 [E,G,]8/4C8/4[E,G,]8/4 |[E,G,]8/4C8/4 [E,G,]8/4C8/4 [E,A,]8/4C8/4[E,A,]8/4 |\
[E,G,]8/4C8/4 [E,G,]8/4C8/4 [E,G,]8/4C8/4[E,G,]8/4 |[E,G,]8/4C8/4 [E,G,]8/4C8/4 [E,A,]8/4C8/4[E,A,]8/4 |
Vanaf halverwege de jaren '70 van de 19e eeuw schreven de Amerikaanse "minimalisten" - componisten als Steve Reich, Philip Glass en John Adams - muziek die extreem verticaal was, georganiseerd in tonale velden voortgedreven door langzame modulaties en repetitieve patronen van ritme en melodie, patronen die geleidelijk ten opzichte van elkaar werden verplaatst en vervolgens nieuwe manieren vonden om zich aan te passen, om vervolgens opnieuw te worden verplaatst in een continu, aanhoudend proces. Opnieuw wordt de basis geleverd door een ritmisch pulserend klankveld, alleen hier gebouwd op tonale (zij het zelden functionele) harmonie in plaats van chromatische clusters.