Frase

Een frase is een muzikale zin, een melodische eenheid, die afgesloten is met een kadens. Of anders gezegd: een muzikale zin die afgesloten wordt met een leesteken zoals een punt en een komma. Veel muziek kun je opgebouwd zien uit verschillende frasen, die samen weer een grotere eenheid kunnen vormen. Zo'n grotere eenheid kan een periode zijn.

Periode

Een periode is op te vatten als een optelsom van een aantal frasen. Deelbaarheid is dus het eerste kenmerk, wat betekent dat een periode uit minstens twee frasen bestaat.

Een tweede kenmerk: een periode is gesloten, meestal veroorzaakt door een evenwichtige verhouding tussen de eraan ten grondslag liggende muzikale zinnen. Niet alleen kun je denken aan een voorzin (die eindigt met een komma = niet met de grondtoon) en een nazin (die wel eindigt op de grondtoon), maar ook aan het gegeven dat een periode een duidelijke toonsoort vastlegt.

Hieronder een voorbeeld van een muziek die uit slechts 1 periode en twee zinnen (maat 1-8 en maat 9-16) bestaat: Chopin prelude op 28, nr. 7.

chopin_op28_7 (31K)

Een periode (bestaande uit minimaal twee zinnen) drukt een complete muzikale gedachte uit. Het volgende volkslied bestaat uit slechts een enkele periode en toch is het een muzikaal overtuigende melodie.

 

X:1
T:
M:C
L:1/16
K:G clef=treble
D4 | G4 G4 F4 D4 | c4 c4 B4 d4 | c4 B4 A4 G4 | B8 A4 B4 |c4 c4 B4 A4 | d4 B4 G4 F4 | E4 c4 B4 A4 | A8 G4 |]

 

Nogmaals, de periode is deelbaar in twee gelijke delen, die elk een frase of een zin worden genoemd. De onderverdeling van de de periode maar ook van de frase kan puur mechanisch of natuurlijk zijn:

  • mechanisch wanneer er via een pauze van onderverdeling ontstaat;
  • natuurlijk wanneer een cesuur een adempunt creëert (= niet definitief afronden op een andere toon dan de tonica).


Bestudeer het volgende schema:

|_____________________________________The Period______________________________________|

|__________________Phrase__________________||__________________Phrase__________________|

|______Section________|________Section_______ ||______Section________|________Section_______|

Een periode van acht maten kan dus worden verdeeld in twee frases en elke frase kan weer worden onderverdeeld in twee secties. De term sectie wordt ook wel anders gebruikt (als groter vormonderdeel). Om misverstanden te vooromen is de term subfrase eenduidiger. Nog minder vatbaar voor misverstanden is het labelen van de vormonderdelen:

|_____________________________________    A     ______________________________________|

|__________________  A1 __________________||__________________  A2  __________________|

|______  A1.1 ________|______  A1.2______ ||_____ A 2.1 ________|________  A2.1 ______|

Hier een voorbeeld van een indeling van de Periode in twee zinnen en vier secties.

 

X:2
T:
M:2/4
L:1/16
K:Dmin clef=treble
[Q:"First Phrase (Thesis)"]A4 d4 c6 z8/4 | A4 d4 c6 z8/4 | A4 F4 d4 e8/4d8/4 |d8 ^c4 z4 |
w: ~Section  - - - - -  Section - - - - - - 

X:2
T:
M:2/4
L:1/16
K:Dmin clef=treble
[Q:"Second Phrase (Antithesis)"]A4 d4 c6 z8/4 | A4 D4 E6 E8/4 | A4 A4 d4 ^c4 | ^c8 d4 z4 |]
w: Section  - - - - - - Section - - - - -

 

Oefening: geef bij onderstaande melodieen de frases (= benoem cadenzen) en secties aan.

 

X:3
T:
M:C
L:1/16
K:F clef=treble
"^1"F4 F4 F4 F4 | E4 F4 G8 | G4 G4 G4 G4 | F4 G4 A8 |
A4 A4 A4 A4 | G4 F4 d8 | c4 A4 c4 B4 | G4 A4 F8 |]

 

 

X:4
T:
M:3/4
L:1/16
K:G clef=treble
"^2"D4 | G6 G8/4 G4 | B4 A4 G4 | A4 A4 A4 | A8 D4 | A6 A8/4 A4 |
c4 B4 A4 | B4 B4 B4 | B8 G4 | d6 d8/4 d4 | d4 c4 B4 |
A4 c4 d4 | e8 c4 | B6 A8/4 G | d4 c4 B4 | A6 B8/4 A4 | G8 |]

 

 

X:5
T:
M:C
L:1/16
K:G clef=treble
"^3"D4 | G4 G4 G4 A4 | B8 A4 A4 | B4 d4 c4 B4 | A8 z4 A4 |
A4 A4 B4 c4 | d8 B4 G4 | D4 D4 E4 F4 | G8 z4 |]

 

 

X:6
T:
M:C
L:1/16
K:G clef=treble
"^4"D4 | B4 B4 A4 F4 | G8 D4 D4 | c4 A4 B4 d4 |
A8 z4 B4 | c4 A4 B4 c4 | e8 d4 c4 | B4 d4 c4 A4 | G8 z4 |]